Cmentarz żydowski

Cmentarz żydowski przy ulicy Będzińskiej 64 w Czeladzi od 2011 roku znajduje się pod opieką Muzeum Saturn.

Założony w początkach XX stulecia cmentarz zajmuje 1,5 ha powierzchni. Zachowało się na jego terenie ponad 3 tysiące nagrobków, wśród których dostrzec można monumentalne macewy o dekoracyjnym, plastycznym wykończeniu – na części z nich do dnia dzisiejszego widoczne są charakterystyczne fragmenty typowej dla tradycji żydowskiej barwnej polichromii. Inskrypcje nagrobne utrwalone zostały w języku hebrajskim, jidysz, polskim, niemieckim, a nawet esperanto.

Niszczejący i zaniedbany po II wojnie światowej cmentarz został uporządkowany w 1988 roku dzięki wysiłkowi, determinacji i funduszom pochodzącego z Czeladzi Mońka Stawskiego i grupy jego przyjaciół, którzy wykonali ogrodzenie, ustawili przewrócone nagrobki oraz odrestaurowali część macew. Dzięki temu dziś czeladzki cmentarz jest jednym z najlepiej zachowanych cmentarzy żydowskich w województwie śląskim a nawet w południowej Polsce.

Muzeum otacza obiekt opieką polegającą na prowadzeniu bieżących prac porządkowych. Ważna jest także opieka merytoryczna – w jej ramach pracownicy Muzeum oprowadzają po cmentarzu, prowadzą na jego terenie warsztaty edukacyjne, a także kwerendy archiwalne i prace badawcze nad dziejami nekropolii.

Zwiedzanie cmentarza

Istnieje możliwość indywidualnego zwiedzania cmentarza żydowskiego. Klucz do bramy cmentarnej znajduje się u P. Wiktora Bani. W celu otwarcia bramy prosimy o kontakt pod numerem telefonu: 666 685 002.

Szczegółowych informacji dotyczących zwiedzania cmentarza udzielają pracownicy Działu Historii Miasta i Górnictwa Zagłębia Dąbrowskiego Muzeum Saturn w Czeladzi, od poniedziałku do piątku w godzinach 7:30 – 15:30. tel. (32) 265 42 98, e-mail: historia@muzeum-saturn.czeladz.pl.

Wyszukiwarka grobów

Na potrzeby zwiedzania cmentarza i odnajdywania grobów przodków powstała specjalna wyszukiwarka, umożliwiająca wyszukanie grobów pochowanych na cmentarzu osób. Wpisując w wyszukiwarkę tylko imię, nazwisko lub datę śmierci uzyskujemy wykaz osób, których dane są zbieżne z wprowadzonymi przez nas informacjami. Klikając wybraną osobę, otrzymujemy wszystkie informacje, które udało się odczytać z macewy, czyli imię, nazwisko, datę śmierci, wiek zmarłego, imię ojca, a czasem także małżonka/małżonki. Co jednak najważniejsze – otrzymujemy także informację o stronie (prawa lub lewa) i rzędzie, w którym został pochowany zmarły. Dzięki temu z łatwością można odnaleźć miejsce spoczynku interesującej nas osoby. Informacja to szczególnie ważna dla bliskich i krewnych pochowanych na cmentarzu Żydów, którzy przybywają z zagranicy by oddać hołd spoczywającym tu przodkom. Strona dostępna jest w polskiej i angielskiej wersji językowej. Po otwarciu konkretnego wyniku, oprócz wzmiankowanych danych personalnych załączone jest też zdjęcie macewy.

Na cmentarzu znajdują się specjalne słupki oznaczające kolejne rzędy. Bardzo ułatwi to odszukanie grobu i oszczędzi tak żmudnego dotąd odliczania kolejnych ciągów nagrobków.

Wyszukiwarka grobów: jewishcemetery.czeladz.pl

Cmentarz Żydowski