Park maszynowy GSW „Elektrownia”
W przestrzeni GSW „Elektrownia”, oprócz dzieł sztuki współczesnej prezentowanych na wystawach czasowych, można podziwiać autentyczne elementy dawnej elektrowni kopalnianej. Zachowane urządzenia i maszyny stanowią integralną część ekspozycji, przypominając o przemysłowej przeszłości tego miejsca.
Wśród najciekawszych eksponatów znajdują się wielkie koło zamachowe o średnicy 5 metrów i wadze 23 tony, które jest synchronicznym silnikiem elektrycznym, obracającym się ze stałą prędkością 125 obrotów na minutę. Stanowi ono serce zespołu prądotwórczego „Wanda”, zbudowanego przez szwajcarską firmę Maschinenfabrik Oerlikon Schweiz w 1903 roku. Co ciekawe, do lat 60. XX wieku w jej sąsiedztwie znajdowało się bliźniacze koło zamachowe „Krakus”. Warto również zwrócić uwagę na kompresor wyprodukowany przez firmę Belliss & Morcom Ltd z Birmingham, potężne urządzenie, które niegdyś dostarczało sprężone powietrze do pracy maszyn górniczych.
Istotną część parku maszynowego stanowi pulpit sterowniczo-pomiarowy wyprodukowany przez szwajcarską firmę BROWN BOVERI & CIE w Baden, który służył do synchronizowania pracy sprężarek „Krakus” i „Wanda” oraz rozruchu bloków energetycznych. Interesującym elementem industrialnej historii tego miejsca jest również suwnica o ręcznym napędzie, wykorzystywana niegdyś podczas remontów maszyn, o udźwigu 8 ton i rozpiętości 22 metrów.
Te unikatowe elementy nie tylko stanowią świadectwo przemysłowej przeszłości, ale także tworzą ważny kontekst dla współczesnych wystaw, ukazując kontrast między światem techniki a artystyczną ekspresją. Galeria Sztuki Współczesnej „Elektrownia” jest częścią Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego – trasy turystycznej łączącej najważniejsze obiekty dziedzictwa przemysłowego regionu. Wpisanie galerii na tę prestiżową listę podkreśla jej wartość historyczną i kulturową, czyniąc ją jednym z kluczowych punktów na mapie industrialnych atrakcji województwa. Dzięki temu odwiedzający mogą nie tylko podziwiać współczesną sztukę, ale również lepiej zrozumieć kontekst przemysłowego dziedzictwa Czeladzi i całego regionu.
